آرتریت روماتوئید چیست؟

آرتریت روماتوئید نوعی بیماری خود ایمنی است که طولانی مدت فرد‌ را درگیر می کند و به صورت پیشرونده و ناتوان کننده می باشد.

این بیماری باعث بروز التهاب، درد و متورم شدن مفاصل و اندام های دیگر بدن می گردد و مفصل های یکسان را در دو سمت بدن درگیر می نماید.

ابتلا به این بیماری همراه با یکسری علائم و نشانه ها است که از شایع ترین آنها می توان به خشک شدن مفاصل اشاره نمود.

صبح ها زمانی که فرد مبتلا به این بیماری از رختخواب خود برمی‌خیزد یا زمانی که طولانی مدت نشسته و می‌ خواهد بایستد، مفاصل بدن وی با خشکی روبرو می‌شود.

بیماری آرتریت روماتوئید بیماری سیستمیک است و باعث تحت تاثیر قرار گرفتن کل بدن می گردد.

ابتلا به این بیماری زمانی اتفاق می افتد که سیستم ایمنی بدن بافت های سالم بدن را به صورت اشتباه مورد حمله قرار دهند.

در این شرایط بافت ها و اندام های بدن چون مفصل ها، قلب، ریه و چشم ها با التهاب روبرو می شوند.

علت ابتلا به بیماری آرتریت روماتوئید و عوامل خطر این بیماری

علت دقیق ابتلا به بیماری آرتریت روماتوئید مشخص نیست و نظریه های متفاوتی در رابطه با آن وجود دارد.

اما با توجه به نظریه های ارائه شده، عوامل ژنتیکی در ابتلا به این بیماری دخیل می باشند.

داشتن عامل ژنتیکی این بیماری باعث می‌شود که وجود یک باکتری یا ویروس در بدن موجب ابتلا به آن گردد.

بیماری آرتریت روماتوئید باعث حمله آنتی بادی های بدن به سینوویوم شده و درد و التهاب را به وجود می آورند.

سینوویوم به پوشش های صاف و صیقلی می گویند که بر روی مفصل ها وجود دارد و در زمان ابتلا به این بیماری با التهاب روبرو می شوند.

التهاب ایجاد شده این پوشش را ضخیم کرده و در صورت درمان نشدن به غضروف ها حمله می کند و باعث از بین رفتن آنها می شود.

وجود این عارضه موجب ضعیف شدن تاندون ها و رباط های مفاصل نیز می شود و نهایتا با از دست دادن شکل مفصل ها به آنها آسیب های شدید وارد می کند.

برخی افراد هستند که نسبت به دیگران بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه هستند، این افراد عبارتند از:

• افرادی که دچار چاقی و اضافه وزن هستند.
• افرادی که سنی بالای ۶۰ سال دارند.
• زن ها
• افرادی که از لحاظ ژنتیکی با این عارضه روبرو هستند.
• آن دسته افرادی که تا بحال زایمانی نداشته اند.
• افرادی که دخانیات استفاده می کنند یا آن دسته افرادی که در زمان کودکی در معرض دود دخانیات بوده اند.

علائم بیماری آرتریت روماتوئید

ابتلا به آرتریت روماتوئید همراه با یکسری نشانه و علائم در فرد مبتلا است که این علائم به شرح زیر می باشند:

سفت شدن مفاصل در صبح ها

وجود سفتی در مفصل ها در اول صبح ها از نشانه های بیماری آرتریت است.

اگر زمانی که فرد از خواب بیدار می‌شود با سفتی برخی مفاصل روبرو شود و این سفتی مدت زمانی ۳۰ دقیقه ای به طول انجامد، به این بیماری مبتلا گردیده است و باید توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد.

وجود درد در مفصل ها

خشک شدن مفصل ها همراه با درد و حساسیت در مفاصل می باشد و به صورت مساوی هر دو طرف بدن را درگیر می کند.

در اوایل ابتلا به بیماری مچ دست و انگشتان آن دچار درد می شوند اما هرچه زمان می گذرد زانو، پا و شانه نیز درگیر می شود.

خشک شدن مفصل ها

خشک شدن یک یا چند مفصل از علائم ابتلا به بیماری آرتریت روماتوئید است و در هر زمان از روز و هر حالتی ممکن است فرد را درگیر نماید.

خشکی مفاصل معمولا از مفصل دست شروع می‌شود و کم کم افزایش می یابد.

خسته شدن

خستگی زیاد از حد از دیگر علائم ابتلا به این بیماری است. افراد پیش از اینکه متوجه علائم دیگر شوند با خستگی غیر طبیعی  برای چند هفته تا چند ماه مواجه می شوند.

متورم شدن مفاصل

ملتهب شدن مفصل باعث بزرگتر دیده شدن و غیر طبیعی بودن مفاصل می‌شود و با حس گرما در مفاصل همراه است.

گرمای ایجاد شده ممکن است چند روز تا چند هفته فرد را درگیر نماید و با ظاهر شدن دیگر علائم بیماری همراه است.

وجود بی حسی و گز گز کردن

ملتهب شدن تاندون ها باعث وارد شدن فشار به عصب ها شده و با حس سوزن سوزن شدن و سوزش در قسمت دست ها همراه است که به نام سندرم تونل کارپال معروف می باشد.

در زمان راه رفتن و حرکت کردن، غضروف های بدن به دلیل آسیب دیدن، موجب ایجاد صدای جیرجیر یا ترک خوردگی می شوند.

کم شدن دامنه حرکتی فرد

ملتهب بودن مفصل ها شکل تاندون ها و رباط ها را تغییر داده و موجب ناپایداری می‌شود.

هر چه این بیماری پیشرفت کند امکان خم و راست شدن یکسری مفصل ها وجود ندارد‌.

درد ایجاد شده به دلیل ابتلا به این بیماری هم می تواند دامنه حرکتی را در فرد کم کند اما با کمک گرفتن از ورزش های ملایم می توان تا حدودی این وضعیت را بهتر کرد.

تب کردن

داشتن تب خفیف همراه با دیگر علائم ابتلا به این بیماری، نشانه ای از التهاب مفصل بوده و از علائم هشدار دهنده ابتلا به RA می باشد.

تب بیشتر از ۳۸ درجه نشانه ای از وجود عفونت و التهاب در بدن است.

تشخیص دادن بیماری آرتریت روماتوئید

تشخیص این بیماری در مراحل اولیه کمی دشوار است زیرا علائم ظاهر شده از این بیماری شبیه علائم دیگر بیماری ها می باشد.

تشخیص و درمان به موقع باعث پیشگیری از پیشرفت بیماری در فرد مبتلا می شود.

پزشکان با استفاده از روش ها و راهکار هایی این بیماری را تشخیص داده و در جهت درمان آن اقدامات لازم را انجام می دهند.

پزشک معالج علائم بالینی فرد بیمار را بررسی کرده و در مورد علائم و مدت زمان بروز آنها سوالات لازم را می پرسد.

سپس بیمار را تحت معاینه فیزیکی قرار می دهد تا تورم، درد، تغییر کردن شکل اندام های بدن و محدودیت حرکتی را بررسی کند و نهایتا برای تشخیص دقیق تر از آزمایشات زیر استفاده می کند:

انجام دادن آزمایش خون

آزمایشات خونی که جهت تشخیص بیماری آرتریت روماتوئید مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از:

آزمایش پروتئین فعال سی یا CRP

پروتئین فعال سی توسط کبد تولید می شود و بالا بودن میزان آن نشانه ای از وجود التهاب در بدن است.

البته بالا بودن این پروتئین تنها مختص بیماری آرتریت روماتوئید نیست و ممکن است دلیل آن التهاب ناشی از دیگر بیماری ها باشد.

آزمایش سرعت رسوب گلبول قرمز یا ESR یا سرعت sed

با استفاده از این آزمایش مقدار التهاب موجود در بدن اندازه گیری می شود و سرعت گلبول های قرمز را ارزیابی می کنند.

زمانی که گلبول های قرمز بدن خیلی سریع رسوب کنند نشانه ای از بالا بودن التهاب در بدن است.

این آزمایش برای بیماری های التهابی استفاده می شود و تنها مختص این بیماری نمی باشد.

فاکتور روماتوئید

از طریق این تست آنتی بادی مربوط به فاکتور روماتوئید در داخل خون را بررسی می کنند و چنان چه وجود داشته باشد نشانه ای از ابتلا به بیماری آرتریت روماتوئید است.

آزمایش کم خونی

اکثر افرادی که به بیماری آرتریت روماتوئید مبتلا هستند دچار کم خونی می باشند از این رو با کم بودن گلبول های قرمز خون اکسیژن رسانی به بافت ها و اندام های بدن نیز کاهش می یابد‌.

انجام تصویربرداری

استفاده از تصویربرداری هایی چون ام آر آی، سی تی اسکن و رادیولوژی، نوع آرتروز و بیماری موجود مشخص شده و پیشرفت بیماری را می توان مورد بررسی قرار داد.